Tarihi Roman türünün doğuşu ve tarihi
Tarihi roman, gerçek bir tarihsel dönemi kurgusal ya da gerçek karakterlerle canlandıran roman türüdür. Türün kurucusu olarak İskoç yazar Walter Scott kabul edilir: 1814'te yayımladığı Waverley ve ardından gelen Ivanhoe ile geçmişi sıradan insanların gözünden, canlı sahnelerle anlatmanın yolunu açtı.
Scott'ın etkisi tüm Avrupa'ya yayıldı. Fransa'da Victor Hugo Notre-Dame'ın Kamburu'nu, Alexandre Dumas Üç Silahşörler'i yazdı. Rusya'da Tolstoy'un Savaş ve Barış'ı Napolyon savaşlarını epik bir genişlikle anlattı. 20. yüzyılda Marguerite Yourcenar'ın Hadrianus'un Anıları ve Umberto Eco'nun Gülün Adı tarihi romanı edebi ve entelektüel açıdan zirveye taşıdı.
Türk edebiyatında tarihi roman, Namık Kemal'in Cezmi'si ve Ahmet Mithat Efendi'nin eserleriyle başladı. Cumhuriyet döneminde Abdullah Ziya Kozanoğlu ve Turgut Güney gibi yazarlar tarihi macera romanlarıyla geniş kitlelere ulaştı. Kemal Tahir Devlet Ana'da Osmanlı'nın kuruluşunu anlattı. Tarık Buğra'nın Küçük Ağa'sı Kurtuluş Savaşı'nı, Nedim Gürsel'in ve İskender Pala'nın romanları Osmanlı'yı edebiyatın merkezine taşıdı. Bugün tarihi diziler ve romanlar Türkiye'de çok güçlü bir okur kitlesine sahip.
Dünyadan ünlü tarihi roman yazarları
- Walter ScottIvanhoe — tarihi romanın kurucusu.
- Alexandre DumasÜç Silahşörler, Monte Kristo Kontu — tarihi maceranın ustası.
- Victor HugoNotre-Dame'ın Kamburu, Sefiller.
- Umberto EcoGülün Adı — Orta Çağ'da geçen polisiye-tarihi başyapıt.
- Hilary MantelWolf Hall — Tudor İngiltere'sini anlatan ödüllü üçleme.
Türkiye'den tarihi roman örnekleri
- Namık KemalCezmi — ilk Türk tarihi romanlarından.
- Kemal TahirDevlet Ana — Osmanlı'nın kuruluşunu anlatan büyük roman.
- Tarık BuğraKüçük Ağa — Kurtuluş Savaşı'nı farklı bir açıdan anlatan klasik.
- İskender PalaKatre-i Matem, Şah ve Sultan — Osmanlı tarihini geniş kitlelere sevdiren romanlar.
- Abdullah Ziya KozanoğluKızıl Tuğ — tarihi macera romanlarının sevilen yazarı.
Tarihi Roman türünün alt türleri
Tarihi Roman yazarken 5 ipucu
- Araştırmanızı yapın ama hepsini metne dökmeyin; tarih sahne, hikâye oyundur.
- Dönemin dilini hissettirin ama okuru boğmayın; aşırı eski kelimeler okumayı zorlaştırır.
- Günlük hayatın ayrıntıları (yemekler, kıyafetler, kokular) dönemi canlandırır.
- Gerçek tarihi kişileri kurgulaştırırken bilinen olaylarla çelişmemeye özen gösterin.
- Karakterlerinize günümüzün değerlerini değil, dönemin zihniyetini verin.
Tarihi Roman kitabı bastırmak: sık sorulan sorular
Tarihi romanımda tarih hatası olup olmadığını kontrol ediyor musunuz?
Editörlük sürecinde bariz tarihsel tutarsızlıkları (tarih, unvan, mekân gibi) işaretliyoruz. Derin akademik kontrol gerekiyorsa uzman desteği için ayrıca planlama yapabiliriz.
Osmanlı dönemi kelimelerini nasıl kullanmalıyım?
Dönem kelimelerini ölçülü kullanmak atmosferi güçlendirir. Kitabın sonuna küçük bir sözlük eklemek de okura kolaylık sağlar.
Tarihi romanlar ne kadar ilgi görüyor?
Tarihi diziler ve romanlar Türkiye'de çok güçlü bir okur kitlesine sahip. Özellikle Osmanlı ve Kurtuluş Savaşı dönemleri her zaman ilgi görür.