Çocuk Kitabı türünün doğuşu ve tarihi
Uzun yüzyıllar boyunca çocuklar için ayrıca kitap yazılmadı; çocuklar masalları dinler, büyüklerin kitaplarını okurdu. Çek eğitimci Comenius'un 1658'de yayımladığı Orbis Pictus (Resimli Dünya), çocuklar için hazırlanmış ilk resimli kitap kabul edilir. 1744'te İngiliz yayıncı John Newbery A Little Pretty Pocket-Book ile eğlendirerek öğreten çocuk kitaplarının ticari olarak da başarılı olabileceğini gösterdi.
19. yüzyıl çocuk edebiyatının altın çağının başlangıcıdır: Lewis Carroll'ın Alis Harikalar Diyarında'sı (1865), Collodi'nin Pinokyo'su, Mark Twain'in Tom Sawyer'ı... 20. yüzyılda Beatrix Potter, Astrid Lindgren, Antoine de Saint-Exupéry ve Roald Dahl gibi yazarlar çocuk kitabını sanat eseri seviyesine taşıdı. Resimli kitaplar ise renkli baskı teknolojisiyle bambaşka bir boyut kazandı.
Türkiye'de çocuk edebiyatı Tanzimat sonrası çeviri ve uyarlamalarla başladı. Tevfik Fikret'in 1914'te yayımlanan Şermin'i çocuklar için yazılmış ilk önemli şiir kitaplarındandır. Cumhuriyet döneminde Eflatun Cem Güney masalları derledi, Kemalettin Tuğcu duygusal öyküleriyle kuşakları ağlattı. Gülten Dayıoğlu, Muzaffer İzgü, Aytül Akal ve Mavisel Yener gibi yazarlar çağdaş Türk çocuk edebiyatını zenginleştirdi. Bugün çocuk kitapları Türkiye'de en çok basılan ve satılan kategoriler arasında; öğretmenler ve veliler de kendi kitaplarını yazıyor.
Dünyadan ünlü çocuk kitabı yazarları
- Lewis CarrollAlis Harikalar Diyarında — çocuk edebiyatının en ünlü klasiklerinden.
- Antoine de Saint-ExupéryKüçük Prens — dünyada en çok çevrilen kitaplardan biri.
- Astrid LindgrenPippi Uzunçorap — özgür ruhlu çocuk kahramanların annesi.
- Roald DahlCharlie'nin Çikolata Fabrikası, Matilda — mizah ve hayal gücünün ustası.
- Eric CarleAç Tırtıl — resimli kitabın en çok satan örneklerinden.
Türkiye'den çocuk kitabı örnekleri
- Tevfik FikretŞermin — çocuklar için yazılmış öncü şiir kitabı.
- Kemalettin TuğcuYüzlerce kitabıyla kuşakların çocukluk yazarı.
- Gülten DayıoğluFadiş, Geride Kalanlar — çağdaş Türk çocuk edebiyatının önde gelen ismi.
- Muzaffer İzgüZıkkımın Kökü — mizahla dolu çocuk ve gençlik kitapları.
- Aytül AkalResimli kitapları ve masallarıyla okul öncesi edebiyatın sevilen yazarı.
Çocuk Kitabı türünün alt türleri
Çocuk Kitabı yazarken 5 ipucu
- Hedef yaşı net belirleyin; 4 yaşa yazılan kitap ile 9 yaşa yazılan kitap çok farklıdır.
- Çocuklara ders vermeye çalışmayın; değerler hikâyenin içinden doğal olarak çıksın.
- Metninizi bir çocuğa sesli okuyun; sıkıldığı yer, kısalması gereken yerdir.
- Resimli kitaplarda metin ve görselin birbirini tekrar etmemesi, tamamlaması gerekir.
- Öğretmenseniz sınıfınızda test edin; çocukların tepkisi en iyi editördür.
Çocuk kitabı bastırmak: sık sorulan sorular
Çocuk kitabım için illüstrasyon yaptırabilir miyim?
Evet. Anlaşmalı illüstratörlerimiz kitabınızın her sayfası için özel çizimler hazırlar. Kitabın tarzına uygun örnek çizimleri önce size gösteririz.
Hikâye setimi okullara ve kırtasiyelere ulaştırabilir misiniz?
“Görünürlük” Paketi'nde kitaplarınızın %5'ini anlaşmalı kırtasiye ve kitapçı ağımıza yerleştiriyoruz. Bu ağ zaten ilkokul ve ortaokul kitaplarıyla çalışıyor, yani çocuk kitapları için ideal bir kanal.
Öğretmenim, öğrencilerimin yazdığı hikâyeleri kitap yapabilir miyiz?
Kesinlikle. Sınıf veya okul hikâye kitapları hem çocuklar hem veliler için unutulmaz bir hatıradır. En az 100 adetle basılabilir.