Araştırma & İnceleme türünün doğuşu ve tarihi
Araştırma ve inceleme kitapları, bir konuyu kaynaklara dayanarak derinlemesine ele alan eserlerdir. Antik çağda Aristoteles'in doğa ve siyaset üzerine incelemeleri türün ilk örnekleri arasındadır. İslam dünyasında İbn Haldun'un 1377'de tamamladığı Mukaddime'si, toplumların yükseliş ve çöküşünü inceleyen ve sosyolojinin öncüsü sayılan bir başyapıttır.
Bilimsel devrim ve matbaanın yaygınlaşmasıyla araştırma kitapları bilginin yayılmasının ana aracı oldu. Newton'un Principia'sı (1687), Darwin'in Türlerin Kökeni'si (1859) insanlığın dünyaya bakışını değiştiren inceleme eserleriydi. 19. ve 20. yüzyılda üniversitelerin gelişmesiyle dipnot, kaynakça ve hakem süreci gibi akademik kurallar standartlaştı.
Türkiye'de modern araştırma geleneği Cumhuriyet'le birlikte güçlendi. Fuad Köprülü Türk edebiyatı tarihini, Ömer Lütfi Barkan Osmanlı ekonomi tarihini, Halil İnalcık Osmanlı tarihini dünya çapında bir seviyede inceledi. Pertev Naili Boratav halkbilimini akademik bir disipline dönüştürdü. Bunların yanında Anadolu'nun hemen her köşesinde emekli öğretmenler ve meraklı araştırmacılar köy, kasaba ve ilçe tarihlerini yazarak değerli yerel kaynaklar oluşturdu. Bugün yerel tarih kitapları belediyeler ve hemşehri dernekleri için de önemli bir yayın alanı.
Dünyadan ünlü araştırma & inceleme yazarları
- İbn HaldunMukaddime — tarih felsefesinin ve sosyolojinin öncüsü.
- Isaac NewtonPrincipia — modern fiziğin temel eseri.
- Charles DarwinTürlerin Kökeni — biyolojiyi kökten değiştiren inceleme.
- Fernand BraudelAkdeniz — coğrafya ve tarihi birleştiren büyük araştırma.
Türkiye'den araştırma & inceleme örnekleri
- Fuad KöprülüTürk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar — Türk edebiyat tarihçiliğinin kurucusu.
- Halil İnalcıkOsmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ — dünyaca tanınan Osmanlı tarihçisi.
- Ömer Lütfi BarkanOsmanlı arşivlerine dayanan ekonomi ve toplum tarihi çalışmaları.
- Yerel tarih araştırmacılarıAnadolu'nun köy, kasaba ve ilçe tarihlerini yazan meraklı araştırmacılar.
Araştırma & İnceleme türünün alt türleri
Araştırma & İnceleme yazarken 5 ipucu
- Tezi kitaba çevirirken yöntem bölümlerini kısaltıp okunabilirliği artırın.
- Kaynakça ve dipnot sistemini baştan sona tutarlı tutun.
- Arşiv belgeleri ve fotoğraflar kitabın değerini artırır; kullanım izinlerini kontrol edin.
- Yerel tarih yazıyorsanız sözlü tanıklıkları kaydedin; yaşlılarımız yaşayan arşivdir.
- Kitabın sonuna dizin eklemek okurun aradığını bulmasını kolaylaştırır.
Araştırma & İnceleme kitabı bastırmak: sık sorulan sorular
Tezimi kitap olarak bastırabilir miyim?
Evet. Tezinizi kitap formatına uygun hale getirmek için editörlük yapıyor, dipnot ve kaynakçayı düzenleyerek ISBN'li bir kitap olarak basıyoruz. ISBN'li kitaplar akademik değerlendirmelerde de kullanılabilir.
Köyümüzün tarihini yazdım, kitap yapabilir miyiz?
Kesinlikle. Yerel tarih kitapları hemşehri dernekleri, belediyeler ve köylüler için çok değerlidir. Fotoğraflar ve belgelerle zenginleştirerek basabiliriz.
Dipnotlu ve tablolu metinlerin dizgisini yapıyor musunuz?
Evet. Akademik dizgide dipnot, tablo, grafik ve kaynakça düzenine özel önem veriyoruz.