Hikâye Nasıl Yazılır? Giriş, Gelişme, Sonuç ile Adım Adım Hikâye Yazmak
Fatih Karakahya· 7 dk okuma
İster okul ödevi için ilk hikâyenizi yazıyor olun, ister yıllardır biriktirdiğiniz öyküleri bir kitapta toplamak isteyin; hikâye nasıl yazılır sorusunun cevabı aynı temel taşlara dayanır. Bu rehberde hikâyenin unsurlarından başlayıp adım adım ilerliyoruz.
Hikâyenin dört temel unsuru
- Olay: Hikâyede ne oluyor? Bir sorun, bir karar, bir değişim.
- Kişiler: Olayı yaşayanlar. Genellikle bir ana karakter ve onu destekleyen ya da engelleyen yan karakterler.
- Yer (mekân): Olay nerede geçiyor? Bir köy, bir okul, bir gemi...
- Zaman: Olay ne zaman geçiyor? Bir yaz tatili, savaş yılları, gelecekte bir gün...
Bu dört unsuru yazmaya başlamadan önce birkaç cümleyle not etmek, hikâyenin iskeletini kurmanızı sağlar.
Giriş, gelişme, sonuç planı
Giriş: Okuru hikâyenin dünyasına davet edin. Ana karakteri, yeri ve zamanı tanıtın; ama uzun uzun anlatmayın. Girişin sonunda karakterin hayatını değiştirecek olay başlamalı.
Gelişme: Hikâyenin en uzun bölümüdür. Karakter bir sorunla karşılaşır, çözmeye çalışır, engellerle karşılaşır. Gerilim yavaş yavaş artar ve doruk noktasına ulaşır.
Sonuç: Sorun çözülür ya da karakter bir şey öğrenir, değişir. Sonuç kısa ve etkili olmalıdır; okura düşünecek bir şey bırakmak güzel bir dokunuştur.
Güçlü bir ilk cümle yazın
Okur ilk cümlede karar verir. “Bir zamanlar...” yerine merak uyandıran bir cümleyle başlamayı deneyin: “Dedemin bahçesindeki kuyuya kimsenin yaklaşmasına izin verilmezdi.” Böyle bir cümle, okurun aklına hemen bir soru düşürür: Neden?
Göster, anlatma
“Ayşe çok korkmuştu” yerine “Ayşe'nin elleri titriyordu, nefesini tutup kapının ardındaki sesi dinledi” yazın. Duyguyu doğrudan söylemek yerine davranışlarla göstermek hikâyeyi canlandırır.
Diyalogları doğal tutun
Karakterleriniz gerçek insanlar gibi konuşmalı. Diyaloglar hem karakteri tanıtır hem de hikâyeyi hızlandırır. Konuşmaları sesli okuyun; yapay geliyorsa sadeleştirin.
Öğrenciler için kısa bir kontrol listesi
- Hikâyemin bir başlığı var mı?
- Ana karakterimi, olayın geçtiği yeri ve zamanı belirttim mi?
- Girişte bir sorun başladı mı?
- Gelişmede karakterim bu sorunla uğraştı mı?
- Sonuçta sorun çözüldü ya da karakterim bir şey öğrendi mi?
- Yazım ve noktalama hatalarını kontrol ettim mi?
Hikâyelerinizi kitaba dönüştürün
Defterinizde biriken hikâyeler bir araya geldiğinde güzel bir öykü kitabı olur. Öğretmenler sınıflarının hikâyelerini, anne-babalar çocuklarının yazdıklarını en az 100 adetle kitaplaştırabilir. Öykü kitabı hazırlarken dikkat edilecekleri öykü sayfamızda anlattık; çocuklara yönelik yazıyorsanız çocuk kitabı yazmak rehberimize de göz atın.
Sık sorulan sorular
Hikâye ile öykü aynı şey mi?
Günlük kullanımda çoğu zaman aynı anlamda kullanılır. Edebiyatta “öykü” kısa anlatı türünün adıdır; “hikâye” ise daha geniş anlamda her türlü anlatıyı ifade edebilir.
Kısa bir hikâye kaç kelime olmalı?
Kesin bir kural yok; okul ödevlerinde genellikle bir iki sayfa, edebi öykülerde birkaç sayfadan yirmi sayfaya kadar çıkabilir.
Hikâyelerimi kitap yapabilir miyim?
Elbette. 10–20 öykü bir araya geldiğinde 100–200 sayfalık bir öykü kitabı olur. Editörlük, kapak ve basımla kitaplaştırabiliriz.
Hikâyeye nasıl başlanır?
İlk cümlede okuru olayın içine alın: bir hareket, bir soru ya da şaşırtıcı bir ayrıntıyla başlayın. Uzun tanıtımlar yerine karakteri ilk paragrafta bir sorunla karşı karşıya bırakın.
KitapBasma.com'un kurucusu ve Gök Kütüphane kitabının yazarı. Yazarların kitaplarını yazma, bastırma ve okura ulaştırma yolculuğunda yanlarında. Hakkımızda →
