Biyografi ve Otobiyografi Nasıl Yazılır? Bir Hayatı Kitaba Dönüştürmek

Her hayat bir kitaptır; ama o kitabı yazmak ayrı bir emek ister. Bir aile büyüğünün hayatını kayda geçirmek ya da kendi hikâyenizi anlatmak istiyorsanız bu rehber tam size göre. Biyografi ve otobiyografi nasıl yazılır, adım adım anlatıyoruz.

Biyografi, otobiyografi ve anı arasındaki fark

• Biyografi: Bir kişinin hayatının başka biri tarafından yazılmasıdır.
• Otobiyografi: Kişinin kendi hayatını baştan sona kendisinin anlatmasıdır.
• Anı (hatırat): Yazarın hayatının tamamını değil, belirli bir dönemini veya deneyimini anlattığı türdür.

Hangi türü yazacağınıza karar vermek, kitabın kapsamını ve anlatım dilini belirler. Türlerin tarihi ve örnekleri için biyografi ve anı sayfalarımıza göz atabilirsiniz.

1. Kronoloji çıkarın

Yazmaya başlamadan önce yıl yıl bir hayat çizelgesi hazırlayın: doğum, çocukluk, okul, ilk iş, evlilik, taşınmalar, dönüm noktaları. Bu çizelge hem yazarken pusulanız olur hem de kitabın sonuna okurlar için bir ek olarak konabilir.

2. Malzeme toplayın

Fotoğraflar, mektuplar, günlükler, belgeler, eski gazete kupürleri... Bunlar hem bilgi kaynağıdır hem de kitabın içine konduğunda paha biçilmez bir değer katar. Eski fotoğrafları yüksek çözünürlükte taratıp saklayın.

3. Tanıklarla konuşun

Biyografi yazıyorsanız kişiyi tanıyan aile üyeleri, arkadaşlar ve iş arkadaşlarıyla görüşün. Sorularınızı önceden hazırlayın ama sohbetin akışına izin verin; en değerli anekdotlar çoğu zaman beklenmedik anlarda ortaya çıkar. Görüşmeleri, izin alarak ses kaydına almak işinizi çok kolaylaştırır.

4. Bir anlatım yolu seçin

Kronolojik anlatım en kolay ve en yaygın yoldur. Ama bir hayatın en çarpıcı anıyla başlayıp sonra geriye dönmek de okuru hemen yakalar. Bazı yazarlar ise hayatı temalara göre (aile, meslek, göç) bölümlere ayırır.

5. Sahneler yazın, sadece bilgi vermeyin

“1965'te İstanbul'a taşındı” yazmak bilgi verir; “Elinde karton bir bavulla Haydarpaşa'da trenden indiğinde on yedi yaşındaydı” yazmak ise okuru o ana götürür. Önemli anları küçük sahnelere dönüştürmek kitabı canlı kılar.

6. Dürüst ve saygılı olun

Zorlukları, hataları ve kayıpları anlatmak hikâyeyi inandırıcı kılar. Ancak hayatta olan kişilerden söz ederken mahremiyete saygı gösterin; yaşayan birinin biyografisini yazıyorsanız onayını almak hem etik hem hukuki açıdan önemlidir.

Yazmaya vaktiniz yoksa

Hikâyeyi anlatmak kolay, yazıya dökmek zordur. Gölge yazarlık hizmetimizde siz ya da aile büyükleriniz anlatırsınız, profesyonel bir yazar sizin sesinizle kaleme alır. Fotoğraflarla zenginleştirilmiş bir biyografi, ailenin en değerli mirası olur.

Sık sorulan sorular